Workshop AOT: Adem- en Ontspanningstechniek voor Musici

op 19 maart 2015
in
Terug naar het lessenoverzicht
Terug naar de home pagina

Methode Van Dixhoorn

Spanning moet, spanning doet je goed! Dat is waarschijnlijk wel het laatste wat u wilt horen als u leidt onder te veel fysieke en mentale spanning van een podiumpresentatie. Spanning maakt onlosmakelijk deel uit van een sprankelende podiumuitvoering. Maar als er teveel spanning is en de spanning u teveel wordt, wat is dan uw volgende stap?

Specifieke probleemgebieden en aanpak voor musici

Podiumvrees, ademproblemen, houdingsklachten en chronische vermoeidheid zijn slechts een paar voorbeelden van problemen die ik in mijn concert-/les- en therapiepraktijk tegenkom. De methode Van Dixhoorn blijkt dan bij uitstek geschikt te zijn als basis om het persoonlijke en muzikale functioneren te faciliteren. Daarvoor gebruiken we oefeningen en handgrepen die met name ingaan op de relatie bekken-wervelkolom-hoofd. Aangezien Feldenkrais een van de hoofdpijlers van deze methode vormt, is de basis steeds het kijken naar en werken met de onderliggende structuur, dus met het skelet. De instructies helpen om het lichaam bewuster te kunnen ervaren. Uitgangspunt is: wat je voelt kun je sturen. Hiermee krijgt de musicus zelf de teugels weer in handen.

Podiumvrees

Onder invloed van podiumvrees grijpen veel musici naar medicijnen zoals bêtablokkers. Hoewel dergelijke medicijnen geen fysieke verslavende werking hebben, blijkt het in veel gevallen lastig om het gebruik af te bouwen vanuit de angst dat musiceren zonder medicijnen niet meer mogelijk is. Plan van aanpak: via een uitgebreide intake breng ik in kaart wat de interne- en externe beperkende voorwaarden zijn. Vervolgens wordt een individueel behandelplan opgesteld waarin ik de instructies selecteer die het beste bij u en uw situatie passen. In samenspraak met uw (huis)arts kan het gebruik van de bètablokkers geleidelijk afgebouwd worden.

Ademproblemen

Veel musici kampen onder invloed van overbodige spanning met de zogenaamde inadem strekspanning, die vooral een hoog adempatroon stimuleert en daarmee vaak nog meer onrust- en stressgevoelens opwekt. Chronisch gespannen buikspieren dwingen het lichaam tot een hoog adempatroon waardoor de balans van spanning en ontspanning afneemt. Hierdoor hebben veel blazers en zangers maar ook strijkers, pianisten, dirigenten en percussionisten problemen met betrekking tot frasering en dynamiek. Juist door met oefeningen te werken die de breedte ademhaling stimuleren, kan de romp meer in balans komen en spreken we van Functioneel Ademen. Hiermee bedoelen we een adembeweging die meer verdeeld is over de hele romp, met vloeiende overgangen en zich daardoor met minder moeite realiseert. Hierdoor wordt de specifieke methodiek die u hanteert weer bereikbaar. Behandeldoel is hier: “Ademen wij vanzelf”? of meer vanzelf. Voor blazers en zangers is er extra aandacht voor middenriftraining volgens Meyer en het moeiteloos/weerstandsloos inademen.

Houdingsklachten

Door langdurige specifieke overbelasting kunnen houdingsklachten ontstaan, met name als de houding disfunctionele kenmerken vertoont. De motoriek is dan onvoldoende of niet in overeenstemming met de bouw van het lichaam, waardoor de beweging snel verkrampt en het uithoudingsvermogen drastisch afneemt. Ook hier gebruik ik geen standaard modellen voor beweging maar wordt eerst gewerkt met instructies en/of handgrepen. Als de disfunctionele spanning afneemt is het voor veel musici makkelijker om, vanuit hun eigen kennis en kunde, de weg naar een meer ontspannen spel terug te vinden.

Chronische vermoeidheid en burnout

Door langdurige overbelasting, zonder voldoende gelegenheid tot herstel, kan chronische vermoeidheid ontstaan. Bij sommige musici kan dit uiteindelijk leiden tot een burn-out met langdurige arbeidsongeschiktheid. De Methode Van Dixhoorn geeft veel mogelijkheden tot spanningsvermindering. Dit vraagt van de musicus een actieve houding: dagelijks oefenen en hiermee de gelegenheid scheppen voor herstel is een basisvoorwaarde.

Werkwijze

Om een ingang naar positieve veranderingen te vinden, werken we samen in korte trajecten. Als iemand besluit om AOT te verkennen, maken we een afspraak voor vier bijeenkomsten. Er wordt een uitgebreide intake gedaan, er wordt geoefend en/of behandeld en in de laatste bijeenkomst geëvalueerd of er een ingang gevonden is. Bekeken wordt of u er zelf mee verder kunt of dat er behoefte is aan meer begeleiding. In wederzijds overleg kan een vervolgtraject worden afgesproken met voldoende tussentijd om de oefeningen in praktijk te brengen en te verwerken. Dit is het individuele behandeltraject.
Naast de individuele behandeling, kan AOT in kleine groepen worden gegeven van maximaal 10 personen. Door de kleinschaligheid is er in de meeste gevallen voldoende gelegenheid om de oefenervaring te bespreken. Open staan voor de eigen oefenervaring en die van de ander is een belangrijke voorwaarde voor deelname. Daarentegen bepaalt iedere deelnemer uiteraard zelf wat men wel of niet wil delen met de groep. Door te oefenen en na te bespreken, kunnen de deelnemers meer informatie over zichzelf krijgen en hierdoor duidelijke keuzes maken. Daarnaast leren de deelnemers ook van de oefenervaringen van groepsgenoten.
Er zijn in deze vorm workshops mogelijk voor musici, de beroepsorkesten, conservatoria, muziekscholen en muziekverenigingen. Ook speciale projecten zoals bijvoorbeeld de Koperdag van het Oosten of open dagen bij verenigingen, zijn een mooie gelegenheid voor kennismaking met de mogelijkheden van AOT voor musici.

Achtergrond van de Methode Van Dixhoorn

Jan van Dixhoorn ontwikkelde de Adem- en Ontspanningstherapie (AOT) vanuit zijn wetenschappelijke achtergrond als arts, maar ook vanuit zijn ervaringen met Yoga, Chi Gung en Feldenkrais. Samen met Bram Balfoort schreef hij het boek “Ademen wij vanzelf” dat verscheen bij Bosch en Keuning in Baarn. (1979) Het vormt nog steeds een dankbare vraagbaak voor veel mensen die zich met adem, ontspanning en begeleiding bezighouden.
Balfoort en Van Dixhoorn behandelden samen veel musici in het (voormalig) Academisch Ziekenhuis te Utrecht, nu het Universitair Medisch Centrum. Vanuit die kennis en ervaring was het voor mij een logische stap naar de leergang die ik bij Jan van Dixhoorn zelf kon volgen.
In eerste instantie werd de methode (na veel research) gebruikt voor de hartrevalidatie in nagenoeg alle Nederlandse ziekenhuizen, maar de universele bruikbaarheid bleek al gauw toen er zich in de driejarige leergang een veelheid van beroepsgroepen aandiende. Daaronder vallen onder andere uitvoerende musici, muziekdocenten, yogadocenten, psychologen, therapeuten uit verschillende richtingen zoals Mensendieck en Cesar om er slechts een paar te noemen.
Jan van Dixhoorn legde de ervaringen van de afgelopen 30 jaar vast in zijn boek “Ontspanningsinstructie”. Het is de basis voor de driejarige leergang AOT die hij samen met de door hem opgeleide docenten geeft in Amersfoort.
Deze leergang wordt afgesloten door een casus die moet worden goedgekeurd door de Raad van Advies waarin prominenten uit de gezondheidszorg zitting hebben. Pas na goedkeuring wordt men opgenomen het register van therapeuten. Door intervisie, oefengroepen, symposia, presentaties, verplichte driejaarlijkse casus en de Raad van Advies wordt de kwaliteit bewaakt.
De AOS ( Adem- en Ontspanningstherapie Stichting) bewaakt de kwaliteit van de AOT in het algemeen, houdt het register bij van gecertificeerde therapeuten, organiseert het jaarlijkse symposium.
Op 1 juni 2006 werd de Van Dixhoorn Vereniging voor Adem- en Ontspanningtherapie (VDV) opgericht die de financiële vergoedingen via de aanvullende-/alternatieve verzekering van zorgverzekeraars mogelijk maakt. De VDV is de beroepsvereniging voor AOT.
Het Centrum voor Adem- en Ontspanningstherapie verzorgt de leergang en de nascholing van AOT-ers.

Interdisciplinaire samenwerking

Al naar gelang de problematiek kan dit een doorverwijzing zijn naar de huisarts of naar een uitgebreid netwerk van medisch specialisten die zich in het bijzonder met musici bezighouden. Per 1 september 2009 werk ik daarom samen met Dr. Esther van Fenema, psychiater in het LUMC, het Leids Universitair Medisch Centrum.

Meer informatie over uw begeleider

Henk Buurman is Docerend- en Uitvoerend Musicus Trompet, ensembleleider en sinds december 2004 gecertificeerd AOT- therapeut Methode Van Dixhoorn. Sinds 1986 werkzaam als bevoegd docent, als solist en als orkest- en kamermusicus in binnen- en buitenland. Als gecertificeerd therapeut past hij de methode sinds 2004 toe voor professionals en amateurs. H. Buurman, Amnestylaan 52, 3765 EX Soest
Voor meer informatie: 035-6019224
E-mail: henkbuurman.aot@ziggo.nl
www.henk-buurman.nl

« »

Comments are closed.